Het is jammer dat blijkt dat er voor opdrachten zoals deze weinig tijd en zelfs geen werkplek beschikbaat is. Op de stageschool van Myrthe zou dit verklaard kunnen worden dat er tekenen oude stijl wordt gegeven, iedere opdracht heeft eigenlijk met tekenen te maken, mediacultuur past hier lastig tussen waardoor de lessenserie bij ckv zou moeten worden gegeven en hier is vaak maar weinig tijd voor. Een positief punt is wel dat er op de commputers die gebruikt zouden kunnen worden er wel een foto bewerk programma aanwezig is.

Cultuur wordt vandaag der dag niet meer van een duidelijk punt van bovenaf opgelegd, mensen jong en oud, erg in kunst/cultuur/geschiedenis geïnteresseerd of niet raken verdwaald in de toevoer van informatie. In het visiestuk van Heijnen spreek Heijne;’Geschiedenis is niet langer een bedding voor een collectief bewustzijn, het wordt een soort mediatheek, waaruit men neemt wat men op dat moment nodig denkt te hebben.’ Hierdoor is geschiedenis iets persoonlijks geworden, je neemt eruit wat je denkt te kunnen gebruiken je kunt het zien als een mediatheek ieder persoon haalt eruit wat voor diegene belangrijk is, het heden is hiervoor de maatstaaf. Hier vallen verschillende voor en nadelen voor te benoemen.  Aan de ene kant wordt de kennis veel breder aan de andere kant wordt de kennis juist veel beperkter. Iedereen kan op zoek naar zijn eigen informatie die zo voor het oprapen ligt maar et put wat we hierbij missen is dat de communicatie kan verdwijnen. Heijne; ‘Cultuur kan alleen nog gedeeld worden door geestverwanten, ze vormt niet langer het terrein waar andersdenkenden elkaar kunnen ontmoeten.’ Hier heeft Heijne misschien wel een punt maar hier wil ik wel naar voren halen dat hij ook in het stuk schrijft over de dynamiek tussen traditionele en massacultuur waarbij hij beschrijft dat de massacultuur ervoor zorgt  dat de massa dezelfde door de media aangewezen boeken in informatie lezen. Ik zie zijn probleem hiervan maar wil er graag op wijzen dat mensen die normaal gesproken hierdoor dezelfde boeken lezen en daardoor meer zullen lezen, spreken en geïnteresseerd raken.

Wat er gelezen/ besproken wordt, wordt dus wel degelijk van hoger hand besloten maar niet door de hogere hand die Heijne graag ziet. Ik denk dat deze hand voor vele die anders nooit in aanraking zouden zijn gekomen met deze onderwerpen dit juist heel mooi is, op deze manier wordt de passieve houding bij degene die anders niet geïnteresseerd zou zijn weggehaald. Dit is waarschijnlijk een meerderheid vergeleken de ‘gedupeerden’ die hierdoor het niveau van visies en discussies misschien wel omlaag zien gaan. Daarom is het vanaf nu het doel om via de mediacultuur een plan op te zetten waardoor de juiste, nuttige informatie bij de consument terecht komt. Je bereikt hier immers de meeste en ook meest geïnteresseerde mensen mee met een methode (media) die zoveel kansen biedt om kennis (op een fijne manier) weet over te brengen. De vraag voor nu is, hoe gaan we dit doen zonder onszelf te verliezen in alle bronnen van informatie en het buitenspel zetten van de commerciële winstzoekers.

Modulebeschrijving

Beginsituatie:

De leerlingen hebben weinig beeldend op de computer gewerkt.

Leerlingen zijn goed in staat om na een korte uitleg een fototoestel te gebruiken en daarmee de straat op te kunnen.

Leerdoelen:

Hoofddoel: Begrijpen dat ons interculturele beeld deels door de media gevormd wordt en dat dit zowel informerend als misleidend kan zijn.

Subdoelen:

-        de leerling kan met behulp van foto’s een beeld vormen van de media

-        Minstens drie manieren noemen hoe de burger beïnvloedt kan worden bij het vormen van een beeld van andere culturen.

-        Vier overeenkomsten noemen tussen verschillende culturen.

-        Door middel van de eindopdracht laten zien hoe je gericht foto’s maakt.

-        Foto’s verwerken in een digitaal collage.

-        De leerling zelf een mediavorm laten gebruiken om te laten zien wat media kan.

Bronnen voor de leerlingen

-        Pygmeeën

Paul Julien.

1935-1936

-        Fatamorgana

Jeroen Kooijmans

2006

-         More things I looked at today

Hans Eikelboom

Oktober 2009

-        Exatitudes welllicht die niet omdat iedereen die al heeft

Ari Versluis and Ellie Uyttenbroek

Sinds 1998

-        Oma’s aan de koffie

Douwe Egberts

2004

-        Soap Sample

Julian Rosefeldt

2000

-         Venezia

Aleksandra Mir

2009

4. Bronnen voor de docent

Achtergrond informatie over:

-         Aleksandra Mir

http://www.aleksandramir.info/projects/venezia/venezia.html

-         Paul Julien

-         Hans Eijkelboom

http://www.photonotebooks.com/

-         Julien Rosefeldt;

http://www.saatchi-gallery.co.uk/artists/julian_rosefeldt.htm

(rest volgt nog in bijlage)

Korte beschrijving van de lessenserie:

De opdracht:

De docent bespreekt met de leerlingen wat interculturaliteit is, op internationaal en nationaal gebied, met landelijke culturen en subculturen. Leerlingen krijgen voorbeelden te zien van mediakunstenaars .

De leerlingen gaan de straat op om mensen te fotograferen. In de fotoserie moeten overeenkomsten te zien zijn tussen verschillende culturen.

De lesserie:

• Uitleg over hoe we een beeld vormen van andere culturen door media.

- Paul Julien en commerciële fotografie

In de kunst wordt met dit effect gespeeld.

- Aleksandra Mir

- Fatamorgana

- Oma’s aan de koffie

• Uitleg over collage.

- vb. zie bijlage 1

- Hans eijkelboom

- Exatitudes

- Julian Rosefeldt

• Leerlingen gaan de straat op om foto’s te maken.
• Uitleg over het uploaden van foto’s en het werken in het fotobewerking programma en starten met het maken van de collage.
• Presenteren voor de klas, dit is gelijk de reflectie.

Materialen en faciliteiten:

Voorwaarden/eisen:

Leerling moet met tweetal tot overeenstemming kunnen zijn gekomen over het onderwerp.

Samenwerking tijdens de opdracht moet soepel verlopen.

Leerling moet de foto’s in kunnen laden en ze kunnen bewerken op de computer.

De collage moet af zijn.

Beoordelingscriteria:

Mediawijsheid; interculturaliteit: Totaal 2 punten.

-        Kan de leerling minstens drie manieren noemen hoe de burger een vervormd beeld krijgt van een andere cultuur? (2p.)

Plan van aanpak: 5 punten

-         De leerling is in staat om in zijn tweetal een onderwerp te bedenken voor zijn collage. (3p.)

-         Voordat de leerlingen gaan fotograferen heeft het tweetal een doordacht plan opgezet over wat ze gaan fotograferen. (2p.)

Foto’s maken: 2 punten

-        De leerlingen zijn in staat dat zelf opgezette plan uit te voeren, deze foto’s dus daadwerkelijk maken. (2p.)

foto’s bewerken: 1 punt

-          Het tweetal is in staat de foto’s te up-loaden en deze bewerken in een foto- bewerkprogramma. (1p.)

resultaat collage: 9 punten

-          Het plan dat door de leerlingen zelf is opgezet is terug te zien in de collage. (1p.)

-          Er zijn duidelijk twee of meer verschillende culturen aanwezig in de collage. (2p.)

-          Er is een duidelijke overeenkomst tussen de verschillende culturen in de collage. (2p.)

-          Het resultaat is echt een geheel en is een collage doordat bijv. de kleur of vorm bij elkaar past. (4p.)

Totaal 19 punten

Wij vinden dat goed omdat je dan op een andere manier naar de documantaire kijkt. Je kijkt als het ware weer fris.

Daarom vinden wij dat net zoals Heijnen schrijft de audiovisuele vorming veel meer aan bod moet komen tijdens de beeldende vakken op school, het liefst wel gekoppeld aan andere vormen van beeldende vorming aangezien de combinatie met verschillende kunstbronnen zoveel gebruikt wordt bij media. Dit betekend uiteraard niet dat de kwasten en het klei het uit lokaal verbannen wordt, het is juist een uitdaging om de vele vormen van kunst en kunst maken te combineren.

Richard Hamilton, 1956

What is it that makes today’s homes, so different so appealing?

Honna och, 1919 Cut whit the dada kichen

Romare Bearden, 1970 The CalabasVoorbeeld van het plaatsen van plaatjes

Pablo Picasso, 1912

 In de 19^e eeuw breiden Europese landen, waaronder Nederland, hun koloniale macht uit .
Vanaf het moment dat er een fotocamera bestaat, gaat hij mee op expeditie; hoe groot, log en zwaar de eerste toestellen ook waren. Naarmate het makkelijker wordt om foto’s te maken, maken reisgezelschappen steeds méér foto’s.
Honderden mensen nemen deel aan expedities: militairen, maar ook onderzoekers en antropologen. Iedereen wil als eerste de ongerepte gebieden binnen gaan.    

De reizigers leggen contacten met de ‘vreemde’ volken: goedschiks of kwaadschiks. Voor het eerst zijn Papoea’s, indianen, pygmeeën en andere bijzondere stammen te zien op foto’s.

Deze eerste foto’s maken grote indruk op de mensen thuis in Europa.
Met verbazing reageerde de negentiende-eeuwers op deze antropologische foto’s. Nu zijn deze foto’s vensters naar het verleden en geven ze inzicht in de manier waarop men in de negentiende eeuw naar andere culturen keek. 
 
De foto’s zeggen meer over ons eigen verleden dan over andere culturen, meer over de fotograaf dan over de gefotografeerde

Fotografie voor ansichtkaarten

Terwijl een deel van de fotografen voor het antropologische onderzoek belangrijk was, was het voor de andere fotografen een goede bron van inkomsten. De foto’s die zij maakten waren bestemd voor de verkoop. Want het verkocht goed, Europa was dol op exotische en vreemde orden.
Het uitgangspunt voor commerciële foto’s was dat zij een zo groot mogelijk verschil lieten zien met Europa. Neem bijvoorbeeld de Indonesische bevolking, zij werden zo traditioneel mogelijk op de foto gezet. Mensen werden niet als individu vastgelegd maar als stereotype. Zodra de lokale bevolking ook maar iets op Europeanen begon te lijken, bijvoorbeeld qua kleding, was ze niet langer interessant voor de doelgroep van de fotograaf.

Commerciële fotografie

Fotografen gebruiken ook trucjes om hun foto’s zo ‘authentiek’ mogelijk te maken. Door gedeeltes van foto’s af te snijden of te retoucheren worden Europese invloeden uit beeld gehouden. Het gaat om afbeeldingen van de ander, het onbekende en exotische.

In Europa zijn exotische afbeeldingen heel populair. Ze geven een geromantiseerd beeld van Indonesië. De foto’s worden gebruikt voor ansichtkaarten, boeken en tijdschriften. Doordat Europeanen telkends met dezelfde beelden in aanraking kwamen, krijgen zij een vertekend beeld van andere culturen.

Fotograaf uitgelicht: Paul Julien (1901-2001)

Als tienjarige leest Paul Julien dat pygmeeën maar 37 centimeter lang zijn en met pijl en boog op olifanten jagen. Hij zet op zijn kamer een latje tegen de tafelpoot en ziet tot zijn verbazing hoe kort dat is. Julien is razend nieuwsgierig naar het dwergvolk.
Later begrijpt hij dat het om een drukfout gaat en dat de pygmeeën in werkelijkheid toch wel wat groter zijn, maar het maakt niet meer uit, hij is al door hen gefascineerd. 

Paul Julien was Nederlands laatste ontdekkingsreiziger. Hij reisde in de periode 1926 - 1963 wel 29 keer naar Afrika.
Met zijn karavaan van soms wel tachtig dragers, een gids, een jager en een tolk trok hij de oerwouden in. Hij kwam op plekken waar nog geen Europeaan was geweest.
Op deze expedities maakte hij gemiddeld wel vierhonderd foto’s van de omgeving en de bevolking. Al deze opnames drukte hij bij thuiskomst af. 

Deze informatie komt van:

www.weblessen.pictura-dp.nl

De foto’s van Paul Julien staan op:

www.nederlandsfotomuseum.nl

Exactitudes

Arie Versluis en Ellie Uyttenbroek, 2002

Arie Versluys en Ellie Uyttenbroek pikken mensen op op straat en fotograferen hen in hun studio. Ze zetten mensen uit een zelfde groep bij elkaar als een beeld van 12 aparte beelden.

Het doel van de lessen is dat leerlingen meer werken met Nieuwe Media. In deze les gaan we werken met Fotografie. Dit is een les voor 6 klokuren.

We leven in een land met veel verschillende mensen, groeperingen, geloven en culturele identiteiten. Het uitgangspunt van deze les is dat de leerlingen de overeenkomsten zien tussen de verschillende mensen. En het is de bedoeling dat de leerlingen daarachter komen door middel van de opdracht.

Doelgroep:

HAVO/VWO bovenbouw

De opdracht:

Het is de bedoeling dat de leerlingen met een camera de straat opgaan op foto’s te maken van totaal verschillende mensen met verschillende achtergronden die allemaal één overeenkomst hebben. De overeenkomst kan van alles zijn bijvoorbeeld: blauwe ogen, zwart haar, een rode sjaal om maar ook een vrolijke lach, verdrietige mensen of mensen met kleine kinderen.

Het is de bedoeling dat de leerlingen dan een collage van de foto’s maken en er eventueel nog plaatjes bij zoeken uit tijdschriften.

De foto’s printen ze uit. Dan maken de leerlingen van de foto’s en de plaatjes uit de tijdschriften een collage.

Leerdoelen:

• De overeenkomst kunnen zien tussen verschillende mensen.
• Een onderwerp aan de hand van een collage duidelijk kunnen maken.
• gericht op een opdracht foto’s kunnen maken.
• De overeenkomst tussen verschillende mensen kunnen zien.

De les:

• Intro  (10 min)
• Uitleg over wat er gedaan wordt tijdens de workshop (5)
• Uitleg over collages (gebruik van voorbeelden) opdrachtje kleine collage van plaatjes uit folders. (60 min)
• Start uitleg ‘multicultureel’ samen met de klas erover hebben, steekwoorden opschrijven op het bord. (30 min)
• Leerlingen werken in groepjes van twee aan een idee voor de collage (30 min)
• Leerlingen gaan in en om de school foto’s maken voor hun collage. (60 min)
• Uitleg uploaden foto’s in de computer en eventueel uitleg programma’s (25 min)
• Werken aan collage (100 min)
• Presenteren van collage voor de klas (40 min)

Waar word op beoordeeld:

• originaliteit
• kwaliteit foto’s
• zijn de leerdoelen behaald?
• Is het af?

Materiaal:

• Per tweetal:
• een computer
• fotocamera
• schaar, lijm, folders, A-4papier